Khi bắt đầu hành trình sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, bạn cần tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tại đây. Khoản tiền bảo hiểm này được tính dựa trên mức thu nhập của bạn và khấu trừ trực tiếp qua tiền lương. Vậy cụ thể BHXH ở Nhật là gì? Đối tượng nào cần tham gia? Mức đóng là bao nhiêu? Quyền lợi mà bạn được hưởng khi tham gia đóng loại bảo hiểm này?
1. BHXH ở Nhật là gì? Đối tượng tham gia BHXH
Theo quy định tại Luật của nhà nước Nhật bản, tham gia đóng bảo hiểm xã hội là một nghĩa vụ bắt buộc và hầu hết người lao động đều phải tham gia. Cho dù bạn là ai, mang quốc tịch nào nếu muốn làm việc cho công ty Nhật Bản thì đều phải tham gia BHXH.
Nhà nước Nhật Bản không chấp nhận việc lao động đang sinh sống tại Nhật mà không tham gia bất cứ một loại bảo hiểm nào theo quy định.
Về cơ bản, BHXH bao gồm 2 nhóm chính, đó là bảo hiểm y tế và lương hưu mà những người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp Nhật Bản tham gia. Việc đóng BHXH giúp người lao động được hưởng các quyền lợi về bảo hiểm khi gặp các vấn đề về sức khỏe, lao động,..
Đây cũng là loại bảo hiểm do các công ty phụ trách tính, thu và nộp về ngân sách theo quy định. Khi công ty của bạn tham gia vào nghiệp đoàn bảo hiểm nào đó, bạn sẽ được đăng ký bảo hiểm theo nghiệp đoàn đó và tùy thuộc vào từng công ty mà chế độ BHXH cũng có sự khác nhau.
2. Mức đóng bảo hiểm xã hội ở Nhật bao nhiêu?
Khi công ty của bạn tham gia vào nghiệp đoàn bảo hiểm nào đó, bạn sẽ được đăng ký bảo hiểm theo nghiệp đoàn đó và tùy thuộc vào từng công ty mà chế độ BHXH cũng có sự khác biệt nhất định. Thông thường, mức đóng BHXH sẽ là 50/50. Trong đó công ty đóng 50% và bạn chi trả thêm 50% còn lại.
Nhìn chung, tổng số tiền mà bạn phải đóng khi tham gia BHXH ở Nhật xấp xỉ 10,5% tổng lương trước thuế của cả năm, các khoản thu nhập khác (nếu có) và tiền lương hưu. Nếu bạn thường xuyên tăng ca và làm thêm, mức đóng BHXH cũng được nâng lên phù hợp với thu nhập của bạn. Ngoài ra còn tùy thuộc vào từng địa phương, thành phố mà mức tiền đóng BHXH cũng được quy định cụ thể khác nhau.
Hơn nữa, BHXH còn có chế độ quy định cho cả người phụ thuộc. Ví dụ bố mẹ không có hưu trí, con nhỏ cần nuôi dưỡng. Do đó, người tham gia bảo hiểm có người phụ thuộc thì phí bảo hiểm vẫn giữ nguyên, không thay đổi. Đây cũng được xem là một chính sách phúc lợi mà không phải bất cứ loại bảo hiểm nào cũng có.
3. Quyền lợi khi tham gia BHXH tại Nhật
Vì bảo hiểm xã hội bao gồm cả bảo hiểm y tế và lương hưu. Do đó khi tham gia đóng BHXH, bạn cũng sẽ được hưởng những quyền lợi gắn liền với 2 nhóm trên. Cụ thể như sau:
3.1. Bảo hiểm y tế
Bảo hiểm y tế là loại bảo hiểm sẽ thực hiện chi trả các chi phí điều trị y tế trong trường hợp mà người lao động bị bệnh hay bị thương hoặc tai nạn lao động.
Thông thường, bạn sẽ được hỗ trợ từ 50% đến 70% phí điều trị nếu tham gia khám chữa tại các cơ sở y tế tại Nhật Bản (theo quy định). Trong trường hợp bạn phải trả chi phí y tế cao hơn mức bảo hiểm quy định khi điều trị ở cùng cơ quan y tế trong một tháng thì phần vượt mức quy định sẽ được thanh toán sau.
Đối với những người mắc các bệnh có tính chất đặc biệt, hiểm nghèo cũng có những chế độ hỗ trợ riêng.
Ngoài ra, bảo hiểm y tế còn hỗ trợ một phần chi phí thông qua bảo hiểm để sinh và nuôi con nhỏ thông qua chủ hộ gia đình. Ví dụ người chồng tham gia BHXH (có đóng bảo hiểm y tế), khi người vợ sinh con vẫn sẽ được hưởng một khoản chi phí theo đúng quy định hiện hành.
Bên cạnh đó, đối với những người tham gia bảo hiểm nhưng không may qua đời thì thân nhân người đó cũng được hưởng một phần chi phí tang lễ.
3.2. Lương hưu
Lương hưu được hiểu là khoản tiền mà người lao động làm việc tại Nhật Bản sẽ được hưởng khi về già, không còn khả năng làm việc. Khoản lương hưu này sẽ được chi trả hàng tháng sau khi tham gia đóng BHXH.
Với người lao động nước ngoài xuất khẩu lao động sang Nhật, khoản lương hưu sẽ được tính là khoản tiền được nhận khi đã kết thúc kỳ hạn bảo hiểm, trả 1 lần duy nhất. Điều kiện là phải tham gia BHXH (có đóng lương hưu) thiểu 3 tháng trở lên.
Số tiền lương hưu nhận được sẽ được tính dựa trên số thời gian và số tiền mà bạn tham gia đóng BHXH. Vì là người nước ngoài nên sau khi rời Nhật Bản quay về Việt Nam, bạn sẽ nhận được khoảng 80% tiền lương hưu. Thông thường, sau khi kết thúc hợp đồng khoảng 3 đến 5 năm, bạn nhận được tối thiểu khoảng 3500 USD.
Trên đây là những thông tin cơ bản về mức đóng bảo hiểm xã hội ở Nhật mà bạn nên biết và tham gia khi có ý định sinh sống và làm việc tại đất nước này. Hãy tìm hiểu thật kỹ để được hưởng đầy đủ quyền lợi và tuân thủ việc đóng BHXH tại Nhật.
