1. Áp dụng phương pháp Kakeibo – “Sổ chi tiêu tài chính”
Kakeibo có nghĩa là sổ chi tiêu tài chính. Đây là phương pháp ghi chép chi tiêu bằng tay để theo dõi, kiểm soát thu nhập, chi phí hàng tháng. Phương pháp này sáng tạo bởi Motoko Hani vào năm 1904. Đây là cách tiết kiệm tiền truyền thống của người Nhật nổi tiếng đến ngày nay. Sau đây là các bước áp dụng phương pháp này cùng một số lưu ý:
1.1. 7 bước thực hiện Kakeibo để tiết kiệm tiền hiệu quả
Trước khi bắt đầu với phương pháp này, bạn cần trả lời 4 câu hỏi sau để xác định mục tiêu, hướng đi cho việc tiết kiệm tiền:
- Bạn có bao nhiêu tiền?
- Bạn chi bao nhiêu tiền?
- Bạn muốn tiết kiệm bao nhiêu?
- Bạn cải thiện điều đó bằng cách nào?

Tiếp đó, bạn áp dụng 7 bước dưới đây:
- Bước 1: Chuẩn bị sổ tay hoặc sử dụng ghi chú trên điện thoại để ghi chép chi tiêu.
- Bước 2: Ghi chép lại tất cả khoản thu như tiền lương, thưởng… vào sổ hoặc ghi chú.
- Bước 3: Ghi lại tất cả khoản chi trong tháng chi tiết nhất.
- Bước 4: Xác định số tiền muốn tiết kiệm trong tháng và cất riêng số tiền này.
- Bước 5: Ghi chép các chi tiêu theo phân loại thành các danh mục.
- Bước 6: Xây dựng mục tiêu thực hiện tài chính của tháng, chú ý vào khoản chi và nên hạn chế các chi tiêu không cần thiết
- Bước 7: Nhìn lại chi tiêu của tháng.
Sau khi thực hiện tất cả các bước, bạn hãy hỏi lại bản thân 4 câu hỏi dưới đây. Điều này giúp đánh giá quá trình chi tiêu và tiết kiệm tháng qua:
- Trong tháng, bạn đã đạt mục tiêu đề ra chưa?
- Bạn đã tìm ra cách để tiết kiệm cho tháng tới chưa?
- Bạn tiêu nhiều tiền ở chỗ nào?
- Bạn sẽ thay đổi điều gì ở tháng tới?
Những câu hỏi trên giúp bạn nhìn lại nỗ lực của bản thân, kết quả mục tiêu tiết kiệm. Bạn cũng hình dung rõ hơn về cách chi tiêu, cách tiết kiệm tiền trong thời gian dài để tối ưu chi phí. Đặc biệt, điều này đem đến cho bạn kinh nghiệm, rèn luyện thói quen tiết kiệm chủ động.

1.2.3 Lưu ý khi tiết kiệm tiền theo phương pháp Kakeibo
Khi thực hiện cách tiết kiệm tiền của người Nhật theo phương pháp Kakeibo, bạn cần lưu ý 3 điều sau:
- Giữ lại các hóa đơn mua sắm để ghi chép chính xác hơn. Đồng thời biết đang dùng tiền cho hạng mục nào nhiều nhất.
- Kiên nhẫn ghi chép chi tiêu, thực hiện cẩn thận. Tốt nhất bạn nên làm hàng ngày để tránh thiếu sót.
- Ngay cả khi thu nhập thấp, bạn vẫn nên có kế hoạch quản lý tài chính, tiết kiệm.

2. Áp dụng phương pháp Konmari – Loại bỏ đồ không cần thiết
Phương pháp Konmari là một cách tiết kiệm tiền của người Nhật. Nó được lấy cảm hứng từ việc dọn dẹp và loại bỏ vật dụng không cần thiết trong nhà của một chuyên gia nội thất tên Marie Kondo. Nguyên tắc của phương pháp này là giữ lại đồ vật mang lại niềm vui cho mình, vứt bỏ thứ không làm mình hạnh phúc.
Từ nguyên tắc trên, bạn có thể tiết kiệm tiền bằng cách sắp xếp đồ theo các danh mục cụ thể như quần áo, giày dép, sách… Rồi xem xét giữ lại các đồ vật cần thiết, vứt bỏ thứ không sử dụng nhiều. Sau đó, xếp gọn gàng thứ bạn giữ lại vào nơi dễ tìm để dễ sử dụng.
Phương pháp tiết kiệm tiền của người Nhật – Konmari giúp bạn có lối sống tối giản hơn. Điều này một phần giúp bạn tiết kiệm tiền đáng kể trong tương lai. Do bạn sẽ phải suy nghĩ kỹ trước khi bỏ tiền ra mua một món đồ mới. Tránh trường hợp mua sắm “quá tay” nhưng lại ít sử dụng đến chúng.

4. Cách tiết kiệm trong sinh hoạt hàng ngày
Tiết kiệm tiền sẽ hiệu quả hơn nếu chúng ta biết kiểm soát các khoản chi tiêu trong sinh hoạt hàng ngày. Dưới đây là những cách bạn có thể dùng để tiết kiệm chi tiêu trong sinh hoạt:
4.1. Sử dụng phương tiện công cộng
Sử dụng tàu điện ngầm để tiết kiệm chi phí đi lại.

4.2. Tiết kiệm điện – nước sinh hoạt
Sử dụng điện – nước sinh hoạt một cách hợp lý tiết kiệm, tránh lãng phí.
1 – Cách tiết kiệm nước
- Hạn chế rửa đồ dưới vòi trực tiếp: Thay vì rửa đồ ăn hay vật dụng dưới vòi nước, bạn có thể vặn vòi sẵn nước ra thau và lấy ra lượng nước vừa đủ để rửa.
- Trồng những loại cây giữ nước tốt: Nếu có ý định trang trí nhà ở bằng cây xanh, bạn có thể trồng các loại cây giữ nước tốt để hạn chế số lần và lượng nước cần phải tưới để chăm cây. Từ đó, cũng sẽ giúp tiết kiệm một lượng nước đáng kể.
- Tái sử dụng nước: Bạn có thể sử dụng lượng nước còn dư, còn sạch sau khi đã sử dụng để tưới cây hoặc tẩy rửa vật dụng, thực phẩm,. Việc này giúp tối ưu lượng nước đang có, tránh việc đổ bỏ nước lãng phí.
- Tránh thải rác xuống bồn vệ sinh: Khi thải rác xuống bồn vệ sinh sẽ cần một lượng nước khá nhiều để có thể xả trôi. Do đó đừng biến bồn vệ sinh thành chiếc thùng rác “ngốn” nước. Thay vào đó, hãy trang bị thùng rác riêng để đựng chất thải. Nó giúp bạn tiết kiệm được lượng nước trong bồn sau mỗi lần nhấn xả không cần thiết.

2 – Cách tiết kiệm điện
Tương tự tiết kiệm nước, tiết kiệm điện cũng là một thói quan rất quan trọng được người Nhật chú ý tới. Sau đây là một số cách bạn có thể sử dụng để tiết kiệm điện:
- Đóng kín cửa khi sử dụng máy lạnh: Hơi lạnh thoát ra từ các khe hở sẽ làm tiêu hao năng lượng điện rất lớn. Bạn hãy chú ý đóng kín cửa khi sử dụng máy lạnh để giảm số điện sử dụng, tiết kiệm chi phí điện.
- Vệ sinh các thiết bị điện thường xuyên: Điều này sẽ giúp các thiết bị điện hoạt động ổn định, bền bỉ và không tốn công suất. Tránh lãng phí điện năng, hạn chế trường hợp bị hỏng hóc do bụi bẩn tích tụ lâu ngày gây hoen rỉ.
- Tận dụng ánh sáng và gió tự nhiên: Bạn có thể tận dụng nguồn năng lượng sạch từ gió và ánh sáng bằng cách mở cửa sổ, cửa nhà để hút được luồng gió mát tự nhiên. Hãy tận dụng những nguồn năng lượng tự nhiên miễn phí để tiết kiệm tiền và nâng cao sức khoẻ của bạn.
- Sử dụng bóng đèn LED tiết kiệm điện: Một chiếc đèn LED với công suất phát sáng tương tự đèn thường sẽ tiết kiệm khoảng 75% năng lượng. Nó có tuổi thọ cao hơn 3 – 5 lần so với đèn sợi đốt thông thường. Đèn LED có thể phát sáng ngay lập tức và ổn định. Do đó, bạn nên sử dụng đèn LED thay vì đèn sợi đốt để tiết kiệm điện.
- Rút các đồ điện tử ra khỏi ổ khi không sử dụng: Các thiết bị điện nếu không được rút phích cắm vẫn tiêu hao năng lượng ngay cả khi đã tắt. Việc này có thể tốn từ 5% – 10% năng lượng sử dụng của khu dân cư. Nên hãy rút các đồ điện tử ra khỏi ổ khi không sử dụng. Nó giúp tiết kiệm khoảng hơn 2.000.000 VND/năm cho bạn.

4.3. Tiết kiệm chi phí ăn uống
Chi tiêu hợp lý trong chế độ ăn uống hàng ngày cũng rất quan trọng. Dưới đây là một số cách tiết kiệm chi phí ăn uống mà bạn có thể áp dụng:
- Tự nấu ăn tại nhà: Thay vì đi ăn nhà hàng hay quán ăn đắt đỏ, bạn nên có thói quen tự nấu ăn tại nhà. Đối với sinh viên hoặc nhân viên văn phòng, bạn có thể tự nấu ăn và mang theo, tiết kiệm được 40.000 VND – 50.000 VND cho một bữa ăn trưa.
- Giới hạn số tiền nhất định cho việc ăn uống bên ngoài: Việc ăn uống bên ngoài là không thể tránh khỏi, bạn có thể dành ra một số tiền cố định hàng tháng cho khoản chi này. Bạn nhớ phải kiên trì thực hiện không vượt quá số ngân sách đó.
- Tìm nguồn mua bán rẻ: Các siêu thị bán lẻ, chợ truyền thống là nguồn mua giá thành hợp lý. Bạn có thể mua sắm vào cuối tuần để hưởng ưu đãi hoặc mua sản phẩm khuyến mãi, tặng kèm.
- Chỉ mua những thứ cần thiết: Không nên mua sắm quá nhiều đồ ăn uống cùng một lúc. Điều này sẽ dẫn đến hư hỏng hay hết hạn sử dụng. Do đó, bạn nên lên thực đơn cho cả tuần trước khi đi chợ để tránh lãng phí.
4.4. Tiết kiệm khi mua sắm nhu yếu phẩm
Nhu yếu phẩm là những đồ dùng phục vụ cho nhu cầu cá nhân như quần áo, giày dép, đồ trang trí… Bạn sẽ tốn một khoản tiền không nhỏ nếu như không biết cách tiết kiệm khi mua sắm. Bạn có thể áp dụng 3 mẹo sau đây:
- Chọn các sản phẩm có thể tái sử dụng: Thay vì sử dụng các sản phẩm dùng một lần như bao bì nilon hay các sản phẩm chỉ có một chức năng, bạn có thể lựa chọn túi vải, lọ thuỷ tinh hay các sản phẩm đa năng. Nó giúp dễ dàng tái sử dụng, tiết kiệm chi phí, bảo vệ môi trường.
- Liệt kê trước những vật dụng cần mua: Để kiểm soát việc này, bạn nên liệt kê những thứ bạn sẽ mua và nhìn lại xem chúng có thật sự cần thiết hay không. Đặc biệt là với những món đồ có giá trị cao. Hãy kiên trì thực hiện theo kế hoạch để đảm bảo bạn không bị “cám dỗ” mua sắm từ bên ngoài.
5. Gửi tiết kiệm ngân hàng
Người Nhật thường dành 17-20% thu nhập gửi tiết kiệm ngân hàng. Bạn cũng có thể học tập họ.
Gửi tiết kiệm ngân hàng là một hình thức gửi tiền an toàn, sinh lời cao từ nguồn tiền nhàn rỗi cá nhân. Chi tiêu hợp lý để tích lũy tiết kiệm ngay hôm nay sẽ là giải pháp giúp bạn tiết kiệm được nhiều tiền hơn khi sinh sống và làm việc tại Nhật Bản.
