1. Senpai, Kohai, Sensei là gì?
– Senpai là gì?
Senpai (先輩 ) trong tiếng Nhật có nghĩa là tiền bối dùng để gọi những người đồng nghiệp thâm niên, cấp trên tại công ty. Hoặc cũng có thể gọi đàn anh, đàn chị có kinh nghiệm trong một lĩnh vực nào đó, trong trường học, võ đường, hoặc câu lạc bộ thể thao.
Khi giao tiếp ta sử dụng mẫu: Gọi tên/họ + “senpai” để thể hiện sự kính trọng với họ
Ví dụ: Nhân viên mới sẽ gọi những nhân viên cũ lâu năm là “senpai“
– Kohai là gì?
Kohai (後輩) trong tiếng Nhật có nghĩa là hậu bối, những người đồng nghiệp mới của senpai. Họ là những người có cùng công việc/ lĩnh vực và có vị trí giống nhau trong xã hội.
Ví dụ: Nhân viên mới sẽ được gọi là Kohai, học sinh năm 2 sẽ gọi học sinh năm 1 là Kohai.
– Sensei là gì?
Sensei (せんせい) có nghĩa là tiên sinh. Đây là cách gọi tôn trọng những người đã có thành tựu nhất định trong lĩnh vực nào đó (giáo dục, chính trị, nghệ thuật,…), Sensei cũng chỉ chung cho tất cả những người dạy cái gì đó .
Chú ý: “Kohai“, “senpai” và “sensei” cách gọi cho cả nam/nữ.
2. Văn hóa giao tiếp ứng xử theo cấp bậc
– Quan hệ cấp bậc trên – dưới
Trong các xí nghiệp, công ty Nhật Bản việc tôn trọng cấp trên. Các sensei là cực kỳ quan trọng. Theo đó cấp dưới luôn họ tuyệt đối vâng lệnh, không bao giờ cãi lại lời của cấp trên.
Khi giao tiếp đối với người lớn tuổi, người có địa vị cao, sensei,… họ sẽ tỏ ra nhún nhường, giữ chừng mực để thể hiện sự tôn kính. Như trong cuộc họp hay một sự kiện, người có cấp bậc cao sẽ vào đầu tiên. Lúc giới thiệu bắt đầy từ cao xuống thấp.
Khi nói chuyện cũng giữ khoảng cách khi đứng giao tiếp. Khi giới thiệu họ thường cúi đầu chào nhau. Nếu ngươi có cấp bậc càng cao thì bạn phải cúi đầu càng thấp, tương tự những người đia vị cao sẽ khi bắt tay trước khi ra về. Và hãy để cho người khách quan trọng nhất bước ra khỏi phòng trước.
– Quan hệ tiền bối – hậu bối
Mối quan hệ giữa senpai và kohai khá phổ biến tại Nhật Bản. Senpai – hay tiền bối và kouhai – hậu bối, những đàn em đi sau. Theo đó, kohai là người dưới, kính trọng và học hỏi kinh nghiệm từ senpai. Ngược lại, senpai sẽ là người dìu dắt, hướng dẫn, chia sẻ và giúp đỡ kouhai.
Mối quan hệ này tương tự như cha mẹ và con cái rất hiển nhiên tại Nhật Bản. Kouhai có thể mong chờ từ senpai sự bảo đảm và giúp đỡ, đôi khi cả sự bảo vệ che chở. Tương tự như đối với cấp trên, Kohai sẽ tỏ thái độ nhún nhường và tôn trọng với sempai. Khi nhờ giúp đỡ senpai luôn nhờ một cách lịch sự, dùng những từ như: làm phiền, xin lỗi, cảm ơn…
